گدایان اینترنتی و فریب‌کاری‌های کهنه

وقتی با فرد گدا مواجه می‌شویم، اولین علتی که برای این کار به ذهن می رسد، رفع نیاز است. نیاز، چیزی است که دست گدا را به سوی دیگران دراز می‌کند تا بعد ذره ذره بیاموزد که دست دراز شده به سوی دیگران، می‌تواند اشکال مختلفی به خود بگیرد. اشکالی چون کج و معیوب بودن، زخم داشتن، فلج بودن و هزار و یک شکل دیگر دست، که بسته به جسارت و هوش گدا، پدید می‌آید. این عیب‌ها واقعی باشد یا غیرواقعی برای جلب ترحم بیننده در همان نگاه اول، کافی است.
بلافاصله بعد از نیاز، علت دومی به ذهن می رسد؛ تنبلی. تنبلی و پولیزه شدن یک جامعه(اصطلاح تازه‌ای مرکب از لغت فارسی و پسوند فرنگی: یعنی جامعه‌ای که پول برای مردمانش در زندگی نقشی غیر واقعی دارد. همان مادی‌گرایی بی‌منطق و اخلاق) باعث میشود کسانی به ثروتمند شدن یا حداقل رفع نیاز از راه‌های ساده‌تر بیندیشند و چه راهی ساده تر از اینترنت؟
اولین گدایی اینترنتی، در سال 2002 رقم خورد. فردی به نام کارین بوسناک سایتی برای گدایی راه انداخت که به رسوایی انجامید اما این رسوایی باعث نشد که دیگران دست ازین کار بکشند. هر چه سایت‌های تکدی‌گری بیشتر در معرض رسوایی قرار گرفتند، در عوض شبکه‌های اجتماعی گسترده‌تر شد و گدایان اینترنتی به جای زحمت ایجاد سایت، به این شبکه‌ها روی آوردند.
امروز در صفحات فیس بوک و پلاس و …روزی نیست که عکس‌ها و تصاویر دلخراشی ببینیم از افراد بیمار یا کودکان آزرده‌ای که دست نیاز به سوی ما دراز کرده‌اند. گاه حتی برخی افراد، بدون اینکه خود بدانند اقدام به جمع‌آوری پول برای کسانی می‌کنند که به زعم خود، آن‌ها را می‌شناسند و از دیگرانی که آن‌ها را نمی‌شناسند تقاضای کمک دارند. با توجه به این‌که سایت‌های اجتماعی، مجازی از جامعۀ واقعی است، خود به خود گدایی اینترنتی هم انواع و اقسام نیاز واقعی تا غیر واقعی را شامل می‌شود.
تکدی‌گری یا همان گدایی اصلاً پدیده تازه ای نیست. به نظر می‌رسد از همان زمان که جوامع گسترده شدند و انواع شغلها رواج یافت، گدایی هم بوده است. در فرهنگ‌ها و جوامع مختلف با گدایان برخوردهای گوناگونی صورت گرفته می‌گیرد اما درتمام آن‌ها نکتۀ مشترک، حس همدردی و دلسوزی است که فرد گدا در دیگری ایجاد می‌کند. گذشته از فقر مالی و تبعیض‌های اجتماعی که باعث رواج تکدی‌گری در جامعه هستند، روانشناسان اجتماعی علل گوناگونی را برای آن برشمرده‌اند. آن‌ها معتقدند که صِرف نیاز مادی نیست که فردی را به گدایی می‌کشاند، مشکلات روحی و عاطفی مثل نیاز به ترحم، چاپلوسی یا دروغ‌گویی باعث می‌شود که فرد، علیرغم نداشتن نیاز فوری به کمک، دست کمک به سوی دیگری دراز کند. میتوان بر این دلایل، اعتیاد و وابستگی به مواد را هم اضافه کرد، نیازی که اگر در فرد گدا باشد، الزام برآورده شدن نیاز را در او بیشتر می‌کند.
اما چرا گدایی اینترنتی و حتی با نام و مشخصات کامل؟ اینترنت جهان بزرگی است. ما حتی اگر نام و مشخصات کسی را هم بدانیم که تاریخچه‌ای از خود در صفحه‌اش گذاشته باشد، هرگز به طور مستقیم با او روبرو نخواهیم شد. در واقع گدای اینترنتی کسی است که هم هست و هم نیست. هست چون او را می‌بینیم و نیست چون نمی‌توانیم به او دسترسی داشته باشیم پس تنها یک راه می ماند؛ اعتماد یا عدم اعتماد. اگر اعتماد نکنیم مثل تمام گدایان واقعی، متکدی چیزی را از دست نداده جز اینکه یک فرد از بین هزاران فرد به او اعتماد نکرده است و اگر اعتماد کنیم، فکر فریب‌خوردگی تا مدت‌ها با ما خواهد بود. احساسی که در مواجهه با گدایان عادی کمتر دچارش می‌شویم. در نهایت چیزی که رد و بدل میشود غیر از پول، سردرگمی است. این نوع گدایی، در واقع همان دست دراز شده است که حالا شکل پیچیده‌تری، بسیار پیچیده‌تر از معیوب بودن به خود گرفته است.
طبق یافته‌های اینترنتی، سال 2009 آغاز دیگری بر فعالیت گدایان اینترنتی بود. با عناوینی چون بیماری و بی‌خانمانی و غیره تا اینکه برخی کشورها مثل مکزیک به این فکر افتادند که با روش‌های قانونی با این پدیده مقابله کنند. بر این اساس گدایان اینترنتی باید کاملا خود را معرفی می‌کردند و نیز دلیل گدایی‌شان را برمی‌شمردند، حتی برای مبالغی که این افراد از طریق تکدی‌گری اینترنتی به دست می‌آوردند مالیات هم تعیین شده بود، اما این‌ها چیزی نبود که مانع حرکت متکدیان اینترنتی شود.
همیشه برای گدایی راهی بوده است. راه‌هایی که برخوردهای اجتماعی را سبک‌تر کند. فال بین‌ها ، کف بین‌ها و دعانویس‌ها در قدیم از این جمله بوده‌اند. حالا سیستم ارتباطی انسان‌ها تغییر کرده است. مَجاز بدل از اصل شده و کار دعانویس‌های قدیم را متکدیان اینترنتی انجام می‌دهند، بدون این‌که دعایی بنویسند یا سر و رویی نَشُسته داشته باشند. تنها یک سیستم کامپیوتر لازم است و اندک اطلاعی دربارۀ کار با اینترنت. بقیه‌اش، همان فوت و فن‌های قدیم برای جلب ترحم است، چیز ی که تا دنیا بوده تغییر نکرده. گدایان همیشه گدایی می‌کنند و مردم همیشه برای آن‌ها دل می‌سوزانند حتی اگر شک کنند که نیازشان واقعی نیست و کلاه‌برداری بی‌شرمانه‌ای است، باز هم برای رهایی از عذاب وجدان و به تازگی برای باور به جهان مجازی، فریب متکدیان را می‌خورند. غافل از اینکه این مجاز، دقیقا بدل از همان اصل است، در واقع ما همانطور که در جهان واقع فریب گدایان متقلب را می‌خوریم در جهان مجازی برای اینکه به خود بباورانیم که دنیای مجازی، همان دنیای واقعی است، سعی می‌کنیم، همان فریبی را که در واقعیت می‌خوریم اینجا هم تکرار کنیم تا ایمان نیم‌بند خود به مجاز را محکم‌تر نماییم.

Advertisements

یک دیدگاه برای ”گدایان اینترنتی و فریب‌کاری‌های کهنه

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s