کلمات، کلماتِ نارسا

می گویند در ابتدا هیچ نبود و تنها کلمه بود و آنگاه انسان خلق شد و جادوی کلمات را کشف کرد . می گویند شعر از کلام زاده می شود و اولین انسانهایی که شعر گفتتند پیام آوران شگفتی لقب گرفتند که چگونه با چند کلمه عمیق ترین حس ها را به انسان منتقل می کند. می گویند وقتی انسان ها در شب های بلند زمستان دور اجاق حلقه زدند تنها چیزی که می توانست هراس آن شب های سرد را از ذهن شان بزداید داستان هایی بود که با کلمات صیقل می خورد و روح را به پرواز در می آورد و خیال را تا ناکجا آباد می برد.
و کلمات از یکدیگر زاده شدند و زاده شدند و چنان رشد کردند که هر یک ابزاری برای حرف زدن داشت و انسان ها سبک های خاص کلامی خود را اختراع کردند. اما داستان به همین جا تمام نشد. تا وقتی کلمات در خدمت شعر و برای بیان احساس های پیچیده ی درون آدمی به کار می رود زیباترین موجودی است که به دست بشر رام گشته است اما همین کلمات در جهان سیاست و یا در اجتماع هزار جور ترفند دارند که معانی را قلب کنند و ذهن ها را به بازی بگیرند و اینجاست که معصومیت کلام از بین می رود. وقتی سیاستمداران به جای استفاده ی صریح و آسان از کلمات به شعر پناه می برند آن وقت شعر نه تنها زیایی خودش را از دست می دهد که کلمه نیز معصومیت بی قید و شرطش را از دست داده است.
سانسور همیشه برطرف کننده ی نیاز کسی نیست که نمی خواهد خودش یا دیگران برخی عبارات را بشنوند. حذف کردن همیشه تخیلی را به همراه دارد و کلمه یا سطر یا عبارت بریده شده از متن، بیشتر از خود آن متن می تواند خیال را تحت تاثیر قرار دهد و خواننده به جای سطور حذف شده هزاران عبارت دارد که بگنجاند. پس متولیان امور ترس از بیان دست به کار شدند و برای کلمه ها معادل آفریدند و چقدر از این کلمه های مترادف بیزارم. چگونه می شود که کلمه ای مترادف داشته باشد درست همسان خودش؟ هیچ چیزی در جهان دوتایی نیست حتی دوقلوهای تک تخمکی تا چه برسد به کلمات که هرکدام تاریخچه ای در پشت سر دارند. مترادف سازی ها چنان گسترده شد که کلمات اصلی فراموش شدند . گاهی واژه های زبان بیگانه ای را برای کلمه ای که نمی خواستند شنیده یا خوانده شود،کمک میگرفتند، کلمه ای بیگانه که هیچ تاریخچه ای در اینجا نداشته باشد و بخاطر بی ریشه گی اش معناهای جدیدی برای خود بیابد. این طور بود که زبان ما ناگهان پیچیده و مغلق شد. نمی دانم تا حالا شده که بخواهیم با هم وطنی که سالها دور از وطن بوده صحبت کنیم یا نه؟ چنان کلمات مترادفی وارد زبان ما شده اند که مجبوریم مدام برایش ترجمه کنیم و معادل اصلی و در واقع کلمه ی اصلی را بیابیم و برایش بازگو کنیم تا منظورمان را متوجه شود . البته این بخش مربوط به رشد و تکامل زبان نیست که برای تمام زبان ها اتفاق می افتد بلکه دقیقا به همان بخشی ارتباط دارد که منجر به از بین رفتن زبان اصلی شده به خاطر معضلی به نام ترس از بیان.
در طول سی سال ما با واژگان جدیدی مواجه بوده ایم مثل ممیزی به جای سانسور. برخی از کلمات دیگر به دلیل داشتن بار جنسیتی تغییر شکل یافته اند، در جامعه ای که به حذف و کم رنگ تر هر چه بیشتر زن می اندیشد طبیعی است تمام کلماتی که در زبان فارسی به چنین بخشی از جامعه اشاره دارد به شکلی طریف کم رنگ، محو و یا تغییر شکل یافته اند. حتی توصیفات شاعرانه ی نسل جدید که مدتی اصلا شعر عاشقانه نمی گفت چنان زمخت شده که آدم نمی داند چرا شاعر باید عاشق فردی با این ویژگی های زمخت شود؟
برخی کلمات دیگر با وجود اینکه خودشان هستند اما از بس در غیر معنای درستشان به کار رفته اند دیگر تهی و بی معنا شده اند مثلا کلمه ای چون شهید. کلمات دیگری هستند که به طور کلی از فرهنگ واژگان اجتماعی رخت بربسته اند، با این توصیفات آیا حق نیست که بگوییم کلمات و بازی با آن ها در چند سال هر کاری که خواسته اند با ادبیات و شعر کرده اند و نسلی را تربیت کرده اند که با کلماتی غیر از کلمات واقعی سخن می گویند، حالا اگر سانسور هم نباشد چه باک برای حاکمان وقتی که زبان ها ابتر شده باشد.

Advertisements

5 thoughts on “کلمات، کلماتِ نارسا

Add yours

  1. چه نیازی به این همه توصیف که آقایان بویی از فرهنگ نبرده اند؟
    اصلا چرا باید مثلا تارنمای شما با این همه مطالب پر محتوا مسدود باشد؟
    حتی کسی به ذهنش هم نمی رسد که بخواهد در رابطه با این موضوع بحث کند چه برسد به حل آن …
    مطلب جالبی بود

  2. بخش مهمی از این قضیه ربطی به سبک بیان نداره و به سیاست‌ لاپوشانی کردن مسائل مربوط می‌شه. این ابتذال «حسن تعبیر»ه که گریبان زبان ما رو گرفته. قراره زبان هم از کلمات منحرف پاک بشه.

  3. ترکیبی از بدویت+ مارکسیست استالینیست+ مذهب آنهم از نوع قشری اش این می شود که شد حتی برنتافتن زبان مادری یک قوم حتی برنتافتن واژه ها و آنها را سوار قاطر ایدئولوژی کردن و ….

  4. سیاست مردان نه در ایران ؛بلکه در همه ی دنیا-و در ایران بیش از همه ی دنیا- از همه چیز برای حفظ قدرت استفاده می کنند، به راحتی ادم ها را می
    کشند ؛ کلمات که دیگر برایشان هزینه

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s

بالا ↑

%d وب‌نوشت‌نویس این را دوست دارند: