برزخ آگاهی شهودی

دستاوردهای انسانی در دانش و فن گرچه تاثیراتی در زندگی ایرانی به‌جا گذاشت و می‌گذارد ولی تاکنون وارد سازوکار روانی مغز انسان فرهیخته ایرانی نشد، بلکه از آن جدا وبیگانه ماند. در دانشگاه که کم وبیش همان علوم غربی آموزش داده می‌شود، هدف به خاطر سپاری همان فرمول‌ها و قوانین کشف شده  و به تجربه رسیده یا در بهترین حالت به کار گرفتن آن‌ها ست. کمتر دانش‌پژوه یا استادی فرصت پیدا می کند تا درستی و نادرستی آن‌ها را به محک تجربه بزند و یا خود آغازگر پژوهشی بنیادی باشد. بدین ترتیب علم مستقیما به یقین می‌رسد . کمتر اندیشه شهودی در زنجیره اندیشه منطقی و عقلی به کار گرفته می‌شود، بلکه بیشتر اندیشه منطقی همچون ریاضی در خدمت عرفان گرفته می‌شود و با شعر بیان می‌شود. ابهام هنری جوهر غنای معانی و سرچشمه بیان احساسات و عواطف انسانی است، ولی در طول تاریخ در عرفان، ابهام هنری در خدمت بیان اسرار جهانی دیگر، جدا از موجودیت زمینی انسان قرار گرفته است. شعر که تا مرز منطق و عقل می‌رود تا کلمات را برای ایجاد ابهام شعری و بیان احساسات و عواطف انسانی به وام ‌گیرد، خود دارای جوهر شهودی است و به یقین و قطعیت میل دارد. به همین علت است که در فرهنگ ما نیز در طول تاریخ چنان عرفان با شعر آمیخته است که درتعریف شعر از زبان شاید غیرعرفانی‌ترین و امروزی‌ترین شاعر معاصر نیز چنین می‌شنویم که: » شعر رهایی است/ نجات است و آزادی/ تردیدی است/ که سرانجام به یقین می‌گراید/ …/و با قاطعیت چارپایه است/ به هنگامی که سرانجام/ از زیر پا / به کنار افتد/ تا بار جسم/ زیر فشار تمامی حجم خویش/ در هم شکند/ اگر آزادی جان را / این /راه آخرین است./

تنها در فرهنگی عرفانی ممکن است که تمامی گفتنی‌ها، دانسته‌ها و یافته‌ها و به‌طورکلی معرفت از جهان را بتوان در زیر و بم رموز و  اسرار کلام شاعرانه یافت و برای اثبات  و تایید هر نظری بیتی و مصرعی یا قطعه‌ای شعر را گواه آورد،آن‌چنان که در فرهنگ ما متداول است . نه تنها، آن‌طور که ارسطو معتقد بود، شعر از تاریخ هم برای ما فلسفی‌تر است، بلکه فراتر از هر ارزشی قرار دارد.

دکتر نجل رحیم- مجله‌ی آدینه- ش 71- ص74

متن کامل این مقاله رابه صورت پاورقی دردمادم دیگردنبال کنید.

Advertisements

یک دیدگاه برای ”برزخ آگاهی شهودی

  1. سلام … ممنونم از شما بابت لطفتون … سعي ميكنم كه زيبايي هاي شعر و موسيقي ايران زمين رو به مخاطب نشون بدم با اينكه رشته دانشگاهيم تاريخ هستش البته خودم هيچ تعارضي بين رشته دانشگاهي با علايق و گرايشاتي از اين دست نمي بينم … از بلاگ پر محتوا و غني شما بسيار لذت بردم و اكثر مطالب رو خوندم … دست مريزاد …

  2. عموی بنده که خود در رشته حقوق تحصیل نموده است همواره می گوید که کسانی که ریاضیاتشان قوی است، حقوق و فلسفه و عرفان را بهتر درک می کنند.
    در مورد شعر هم خب اولین باری که چنین چیزی را می خوانم که البته برایم جالب بود. یعنی به نظر منطقی می رسد زیرا اکثر شاعران نامی حس و حال عجیبی داشتند…

  3. سلام
    از نجل رحیم یک کتاب خوانده ام و معرفی هم کرده ام. ترجمه ای ست که به همراه بابک احمدی انجام داده. طبیعت و قاعده . درباره ی آگاهی و موضوعات عصب شناسی ست. جالب است.

  4. تعامل ساحت شهودیات و ساحت عقل و علم به اندازه خود تاریخ، قدمت دارد.وارد بحثش که می شوی آخر می رسی به قضیه اول مرغ بود یا تخم مرغ.اما آنچه مسلم است نتوانسته ایم در این دیار بین این دو ساحت پلی بزنیم.همیشه باید یکی بر دیگری بچربد بی آنکه فکر کنیم شاید بشود در کنار هم حرکت کنند.

  5. ممنونم محبوبه عزیز
    حتماً ادامه مقاله را دنبال می کنم عاشق این ذره ذره کار کردنتم
    یادمه وقتی بلاگفا بودی می گفتی دارم وردپرس را ذره ذره می سازم
    ذره ذره … یادته ؟

  6. البته هميشه بر فرهنگ و ايراني اين ايراد رو گرفته اند كه عرفاني غني دارد ولي نه ديدي فلسفي…. و اين كه آيا اصلا اين ايراد وارده يا نه و عرفان و فلسفه كجا و چگونه با هم تداخل دارند و يا نه بحثي است مفصل و احتمالا قراره در ادامه مطلب و شايد در مطلبي ديگر دنبال كنيد…..
    .. و من هم ادامه مطلب شما رو دنبال مي كنم….
    پاسخ ديدگاه شما دوست گلم رو هم در كنار همون نظرت در وبلاگم گذاشته ام تا كه دوستان ديگر از اون استفاده كنند….
    خيالپردازي از اون حسنهاي زيباست…. درود بر شما……

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s