قرائت بومی،تفکر بومی

يك نفر مي‌تواند تحت‌تاثير دو هزار كتاب، يك كتاب خوب و درجه يك بنويسد. به نظر من مغتنم است. يك نفر مي‌تواند پشت سر هم فلسفه ببافد. قابل‌درك است و بلامانع. ولي قرائت بومي، قرائتي است از نوعي ديگر و در مركز آن تاثيرپذيري نوعي به قصد و در جهت روايت تاثيرگذاري است. «غربزدگي» و «خدمت و خيانت روشنفكران» هر دو اشكال دارند، اما يك تفكر هم دارند و هر دو روايت آن تفكراند.
شما مي‌توانيد آن اشكال‌ها را بگيريد، ولي تفكر بومي قابل‌سنجش با حركت بومي است و حركت بومي طبيعي است كه باب ذوق جهان‌وطني‌ها نباشد. من خود اگر قدرت انتخاب ديدگاهي شخصي از مجموعه خوانده‌ها و ديده‌ها و زندگي‌ام نداشته باشم، فقط انباني از معلوماتم كه فقط به درد تبديل شدن به زائده قرائت‌هايم از جهان خود و جهان ديگران مي‌خورم.
اينجاست كه تفكر بومي قدرت تبديل شدن به تفكر جهاني را پيدا مي‌كند، و يا به تفكر به‌اصطلاح جهاني نهيب مي‌زند كه مرا اگر ناديده بگيري، در اين حساب‌هايي كه كرده‌اي، من روزي حسابم را از تو جدا مي‌كنم. اين واقعيت يك رويارويي است؛ در تفكر و امروز اين روايت، روايت مهم اين شرق و غرب با هم و در برابر هم است.

رضا براهنی- نقل از اینجا.

نگاهی به ترجمه ی خانه بدنام نجیب محفوظ را در مرور بخوانید.

Advertisements

یک دیدگاه برای ”قرائت بومی،تفکر بومی

  1. من هم با شما کاملا موافقم و معتقدم که بومی نویسی نباید هرگز فراموش شود.
    مدتی است که نویسندگان ما به نوشته های پست مدرنی روی آوردند که اصلا جذابیتی برایم ندارند. نوشته هایی که از فرهنگ ما دور بوده و اصلا قادر نیستم به آنها نزدیک شوم…

  2. سلام محبوبه ی عزیز
    انگار در هزارتوی این پنجره ها راه بردم به پستی قدیمی که جالب هم بود. مصاحبه را هم خواندم.
    تبریک می گم برای ترجمه ی کتاب. ظاهرن تو مصاحبه اش هم همین کتاب رو توصیه کرده بود. اگه بگی کجا می تونم تهیه اش کنم. می گیرم.

    نویسا بمانی و سرشار از اندیشه.

  3. به شدت با این نگاه مخالفم. فقط یادت باشه که اگه نگاه ایده ئولوژیک رو ازت بگیرن، چه بد و بیراهی می خوای به جهان وطنی بگی؟ بومی گرایی نشونه ای از حقارت فرهنگیه.

    • حقارت فرهنگی؟بومی گرایی نشانی از حقارت فرهنگی ست؟چطور به این نتیجه گیری صریح رسیدید؟ به قول منطقیون می شود درباره ی مولفه هایی که شما را به این نتیجه رسانده کمی بیشتر توضیح دهید؟راستش من به شدت گیج شدم از بیان شما.

  4. من بازم عذر می خوام از بیان احساساتیم.
    این حرفای براهنی ادامه ی بعضی از نظریه های غرب ستیزانه ی فردیده که زمانی روی خیلی از اهل قلم اون موقع تاثیر گذاشته بود، ازجمله نظریه ی «بازگشت به خویشتن» و «گذشته ی طلایی». به نظرم، این بومی گرایی آغشته به ایدئولوژی غرب ستیزی و رویارویی با غربه. نتایج سیاسی این نوع نگاه رو توی وضع موجود، رواج بنیادگرایی دینی، و قومیت گرایی های افراطی مثل پان-ترکیسم می شه دید، که به شدت خطرناکه.
    توجه به میراث فرهنگی یه چیزه و استفاده از سنت به عنوان حربه یه چیز دیگه. هنوز دفاعیات ایشون از ادبیات متعهد در دهه های چهل و پنجاه، و همفکری با فردید و آل احمد و یارانشون موجوده. یه بار دیگه به جمله های آخرش دقت کنید. چه تفاوتی با طالبانیسم داره؟
    بومی گرایی نویسنده های آمریکای لاتین خیلی با ما که با سد زبان فارسی روبروییم تفاوت داره. اونا با کانون های ادبی و فرهنگی دنیای غرب و جاهای دیگه (مثلا پاز با هند) ارتباط تنگاتنگ دارن و نگاهشون به فرهنگ و جامعه شون انتقادیه، نه اینکه مث چپ های ما دو تا داستان و کلمه ی محلی تو کارشون بیارن و فکر کنن دارن سنت هاشون رو تو کارشون وارد می کنن. این بومی گرایی به نظرم سطحی و تکراریه، چون قبلا امتحانش رو پس داده.
    در مورد نقد فردید هم به کتاب «روشنفکران ایران: روایت های یاس و امید» از علی میر سپاسی مراجعه کنید.

  5. 1. گفتم که، خیلی از روشنفکرای اون موقع شاگرد یا تحت تاثیر فردید بودن. یکی هم براهنی. و مخصوصا پای ادبیات متعهد رو وسط کشیدم تا روی تاثیر تفکر سیاسی غالب اون موقع روی منتقد ادبی تاکید کنم. 2. من کی شرق و غرب رو مقابل هم گذاشتم و از «بازگشت به خویشتن» گفتم که فردیدی حساب شم؟ اگه بودم که اتفاقا دفاع می‌کردم از براهنی.
    3. از نظر من، بومی‌گرایی یه گرایش سیاسی و ایدئولوژیکه که از همون موقع شکل ادبی هم گرفته بود. ببین هنوز بعد از 40 سال براهنی داره از کارهای آل احمد یاد می کنه.
    4. اگه طالبان بخواد نظریه‌ی ادبی داشته باشه، همین جوری باید بیان بشه: به زبون تهدید.
    5. یه تفاوت دیگه ی آمریکای لاتین با ما تنوع دیگاه های شاعران و نویسنده هاشونه که اصلا قابل قیاس نیست با ما. کلی مکتب ادبی آوانگارد توی اون دیار وجود داره که همپا با مدرنیسم ادبی غرب پیش می رفت. اما مدل ادبی ما تقلیدیه. به پاراگراف اول «طوبی و معنای شب» نگاه کن. این کجاش بدیعه که جهانی بشه؟

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s